Rak

Rak (carcinoma) jest nowotworem złośliwym, rozwijającym się z niedojrzałej tkanki nabłonkowej. Górski podaje, że przeszło 90% nowotworów złośliwych szczęk i jamy ustnej stanowią raki. W jamie ustnej najczęściej występuje rak płaskokomórkowy (carcinoma planocellu- lare), którego punktem wyjścia jest błona śluzowa jamy ustnej.

Ratk może się umiejscowić w jamie ustnej, kościach szczękowych i na skórze twarzy. Stosunkowo często spostrzega się ra,ka wargi dolnej, żuchwy i szczęki. W przypadku tego ostatniego najczęściej punktem wyjścia jest błona śluzowa zatoki szczękowej.

Czytaj wszystko

Zaburzenia morfologiczno-czynnościowe

Zaburzenia morfologiczno-czynnościowe narządu] żucia związane z działalnością przysadki mózgowej mogą powstać zarówno na tle jej nadczynności, jak i niedoczynności, szczególnie w zakresie wytwarzania hormonu wzrostowego.

W przypadkach nadmiaru hormonu wzrostowego za,burzenia w narządzie żucia stanowią jeden z objawów akromegalii wieku dziecięcego, młodzieńczego lub dojrzałego.

Czytaj wszystko

Leczenie ortodontyczne cz. 2

Leczenie ortodontyczne przeprowadza się za pomocą siły mięśni twarzy i sił mechanicznych pochodzących z zewnątrz. Ostatnio dąży się do najszerszeog wykorzystania siły mięśniowej i unikania mechanicznej.

Zastrzeżenia co do siły mechanicznej wypływają ze stwierdzenia braku przydatności, gdy wielkość jej jest niższa od ciśnienia krwi w naczyniach włosowatych oraz jej szkodliwości w przypadkach przekroczenia 50-60 g/cm2. Znaczna przewaga sił mechanicznych nad ciśnieniem krwli w kapilarach wywołuje przerwanie naczyń krwionośnych miazgi zęba i ozębnej oraz uszkodzenie cementu korzeniowego. Tych powikłań natomiast nie powoduje siła mięśni, której wielkość jest regulowana odruchowo przez układ nerwowy. Stosowanie siły mechanicznej jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy wielkość jej waha się w granicach 2.0-30 g/cm2, a działanie jej jest przerywane na kilka godzin w ciągu doby. W miarę możliwości siłę mechainiczą należy kojarzyć z siłą mięśniową.

Czytaj wszystko

Urazy porodowe

W dużym stopniu przyczynia się do powstawania zaburzeń w budowie narządu żucia stosowanie kleszczy porodowych. Nacisk wywarty kleszczami na staw skroniowo-żuchwowy może spowodować złamanie, zwichnięcie lub zmiażdżenie wyrostków żuchwy. Urazy te często są przyczyną stanów zapalnych w stawie skroniowo- żucbwowym, zejściem których może być upośledzenie działalności ośrodka wzrostowego znajdującego’ się w wyrostku stawowym żuchwy,’ zesztywnienie stawu, lub też wytworzenie się istawu rzekomego. W przypadkach zesztywnienia stawu skroniowo-żuchwowego czy też wytworzenia się stawu rzekomego żuchwa zoistaje pozbawiona pobudek czynnościowych, związanych w niemowlęctwie z ssaniem mleka z piersi, a w następnych okresach życia – z odcinaniem i żuciem pokarmów. Prowadzi to do zatrzymania rozwoju żuchwy i do wytwarzania się tyłozgryzów lub tyłożuchwia. Podobne zaburzenia obserwuje się w następstwie bezpośredniego uszkodzienia ośrodka wzrostowego znajdującego się w wyrostku stawowym żuchwy.

Czytaj wszystko

Całkowity brak hormonu wzrostowego

Całkowity brak hormonu wzrostowego w przypadkach wrodzonego niedorozwoju przysadki mózgowej wywołuje szereg nieprawidłowości ogólnoustrojowych składających się na zespół moingolizmu. W mongo- lizmie narząd żucia cechuje się upośledzeniem i opóźnieniem wzrostu szczęki. Wyrzynanie się zębów mlecznych i stałych jest również opóźnione, a zęby mleczne często ulegają przetrwaniu. Zaburzenia w rozwoju szczęki uspasabiiają do wytworzenia się przodozgryzu.

Czytaj wszystko

Przesunięcie zębów

W przypadkach przesunięć wielu zębów stojących obok siebie w stosunku do płaszczyzny zgryzowej, w związku z brakiem dużej liczby zębów przeciwstawnych u pacjentów młodocianych, a nawet doi 20.-25. roku życia, udaje się czasem wtłoczyć cały blok zębów za pomocą protezy częściowej ruchomej podnoszącej zwaraie, spełniającej również rolę aparatu ortodontycznego.

Czytaj wszystko

Stomatitis venenata

Siomalitis venenata jest to reakcja błony śluzowej na kontakt z pewnymi chemikaliami, może wystąpić wskutek używania protezy akryla- nowej niewłaściwie spolimeryzowanej. W takich przypadkach cała powierzchnia błony śluzówkowej kontaktującej z płytą protezy jest jasnoczerwona.

Zaczerwienienie nie występuje w dalszych częściach błony śluzowej nie kontaktujących z płytą protezy. W celu potwierdzenia rozpoznania można wykonać testy naskórkowe i naśluzówkowe. Monomer metafcrylanu metylu jest jedną z substancji, która może spowodować wystąpienie stomatitis venenata. Leczenie polega na usunięciu przyczyny podrażnienia’,.

Czytaj wszystko

PRZYCZYNY ZEWNĄTRZPOCHODNE

PRZYCZYNY ZEWNĄTRZPOCHODNE Niewłaściwe warunki rozwoju zarodka i płodu. Z czynników zewnętrznych, wpływających niekorzystnie na rozwój ustroju w okresie życia wewnątrzłomowego i prowadzących do powstawania tzw. wad wrodzonych narządu żucia, najlepiej dotychczas jeist poznany wpływ niedoboru pokarmów i witamin oraz wpływ jadów chemicznych i chorób wirusowych.

Czytaj wszystko

Współczynnik żucia

Przy braku czterech siekaczy górnych suma ich współczynników żucia wynosi 6, a suma współczynników żucia obu kłów wynosi również 6. Z tego płynie wniosek, że brak czterech górnych siekaczy można uzupełnić mostem opartym na obu zębach trzecich, bez obawy uszkodzenia umocowania zębów filarowych.

Tabela służy za wskaźnik orientacyjny, a na ostateczną decyzję wpływa stan umocowania zębów filarowych, np. mostów stosować nie można w przypadku stwierdzenia w badaniu klinicznym zmian w przyzębiu zębów filarowych.

Czytaj wszystko

Ozębna i jej rola

Oprócz zdolności regulowania siły nagryzania, oeębma, dzięki obecności komórek fibroblastów, oisteoiblastów, cementoblasłów i innych, spełnia fizjologiczne czynności kościotwórcze i cementotwórcze. Wiąże się to ze zdolnością wyrównawczą kości zębodołów zębów pozostałych przy niepełnych lukach zębowych. Obserwuje się przy tym zdolność dostosowywania się do zmienionych warunków przy działaniu zwiększonej siły nagryzania przypadające na dany ząb w postaci nawarstwienia

Czytaj wszystko

Zniekształcenia szczęki

Zniekształcenia szczęki i górnego łuku zębowego oraz zmiana w położeniu żuchwy, wynikające ze stałego oddychania przez usta, prowadzą najczęściej do wytworzenia się tyłozgryzu lub tyłożuchwia z pro- truzją siekaczy górnych. Protruzja w tych przypadkach jest wynikiem niedostatecznego ucisku wargi górnej na przedni odcinek łuku zębowego oraz wsysania się wargi dolnej między siekacze górne i dolne.

Czytaj wszystko

Nieprawidłowe pobieranie pokarmów

Nieprawidłowe pobieranie pokarmów, polegające na przedłużaniu karmienia naturalnego lub sztucznego oraz na żywieniu pokarmami o nieodpowiedniej dla danego okresu życia konsystencji, prowadzi do upośledzenia rozwoju narządu żucia.

Przedłużanie karmienia naturalnego poza okres niemowlęctwa jest niekorzystne ze względu na to, że mleko matki p.o sześciu miesiącach nie zawiera już dostatecznej ilości składników odżywczych, a ponadto opóźnia i utrudnia wyrobienie czynności odcinania i żucia oraz przekształcenie się połykania niemowlęcego w połykame dorosłych. Podobny wpływ ma też przedłulżainie do 2-3 roku życia karmienia sztucznego, które usposabia ponadto do wytworzenia się nawyku ssania.

Czytaj wszystko

Pozycja wantralna

Pozycja wantralna powoduje nadmierne przesunięcie ku przodowi żuchwy i języka w stosunku do szczęki i wsysanie się wargi górnej między wały dziąsłowe, co usposabia do wytworzenia się przodozgryzu lub przodożuchwia. Natomiast pozycja dorsalna powoduje cofnięcie się żuchwy i języka oraz otwarcie ust, prowadząc do wytworzenia się tyło- zgryzu lub tyłożuchwia i nawyku oddychania przez usta.

Czytaj wszystko

Ćwiczenia gimnastyczne

Ćwiczenia gimnastyczne, jak i aparaty czynnościowe, powodują zmianę kierunku działania i stanu napięcia poszczególnych mięśni. Dzięki temu mięśnie, których działanie przyczyniło się do wytworzenia zaburzenia, moiżna wyłączyć z pracy, zaś mięśnie antagcnistyczne zmusić do jej zwiększenia.

Dobór ćwiczeń gimnastycznych zależy od okresu rozwoju dziecka. Ćwiczenia skomplikowane i wymagające udziału świadomości i woli nie są odpowiednie przed 6–7 rokiem życia. Do tego czasu należy nairzucać poszczególnym mięśniom pracę, stosując aparaty ćwiczebne1, zalecając spożywanie twardych pokarmów, a w niektórych przypadkach- Odpowiednie układanie głowy podczas snu lub opiłowywanie zębów mlecznych. Po 7 roku życia dzieci mogą wykonywać ćwiczenia świadomie, przechodząc stopniowo od łatwiejszych do trudniejszych.

Czytaj wszystko

Nadziąślak

Nazwa nadziąślak (epulis) jest pojęciem zbiorowym, określającym guzy rozwijające się na powierzchni dziąsła. Punktem wyjścia na- dziąślaków może być warstwa łącznotkankowa dziąsła, ozębna, okostna lub kość. Jedną z przyczyn powstawania nadziąślaków jest drażnienie dziąsła przez źle dopasowaną koronę protetyczną lub ostry brzeg korzenia. Znamienną ce’chą nadziąślaków jest to, że nie występują one w szczękach bezzębnych. Świadczy to o związku nadziąślaków z istnieniem zębów. Są to guzy uiszypułowane, co umożliwia ich przesuwal- ność. Rozrastając się, nadziąślaki powodują przemieszczanie d rozchwianie sąsiednich zębów. Nadziąślaki dużych rozmiarów pokrywają szereg zębów zarówno od strony przedsionka jamy ustnej, jak i od strony językowej. Guzy są pokryte nabłonkiem i .mimo stale działających na nie urazów wyjątkowo rzadko obserwuje się owrzodzenie na ich powierzchniach. Niektóre nadiziąślaki (nadziąślak olbrzymiofcomórkowy) występują często u kobiet w okresie ciąży. Po rozwiązaniu spostrzega się nieraz, że następuje całkowity zanik tych guzów bez jakiegokol-wiek leczenia. Nadziąślaki nie dają przerzutów, natomiast w przypadku niecałkowitego ich usunięcia zwykle dają nawroty. Spoistość guza zależy od jego utkania, natomiast wielkość może być różna i nieraz nadziąślaki osiągają takie rozmiary, że występują poza obręb jamy ustnej.

Czytaj wszystko